D

D-glucose

Gewone suiker, meestal glucose genoemd. Er bestaan twee samenstellingen: D- en L-glucose, maar alleen D-glucose is biologisch belangrijk.

Dageraadfenomeen

Een verhoging van de bloedsuikerspiegel tussen 4 en 8 uur ‘s morgens; veroorzaakt door een afname van de gevoeligheid voor insuline ten gevolge van de gestegen productie van groeihormonen tijdens de slaap.

Dawn-fenomeen

Overmatige compenserende stijging van de bloed-suiker na een vaak niet onderkende, ernstige hypoglycaemie (te lage bloedsuikerwaarde) tegen de ochtend.

Dehydratie

Tekort aan lichaamsvocht. Het hebben van een te hoog bloedsuikergehalte in het bloed veroorzaakt een groot verlies van vocht en suiker in de urine.

Deltecellen

Cellen in de alvleesklier die somatostatine (een groeiremmend hormoon) aanmaken.

Dendritische cellen

Voor het afweersysteem belangrijke zenuwcellen.

Dextrose

In de volksmond druivensuiker genoemd.

Di-sacchariden

Koolhydraten, bestaande uit twee deeltjes, bijvoorbeeld één deeltje glucose en één deeltje fructose.

Diabetes insipidus

Dit is géén diabetes mellitus. Het wordt ook wel waterdiabetes genoemd. Oorzaak en behandeling verschillen enorm. Diabetes betekent doorstroming. Verschillende symptomen zijn gelijk aan die van diabetes mellitus. Patiënten met diabetes insidipus hebben een enorme grote productie van urine, zijn dorstig en hongerig en tonen zwakteverschijnselen.

Diabetes gravidarum

Een vorm van diabetes die optreedt tijdens de zwangerschap (na de 20e week), maar na de geboorte van het kind meestal weer verdwijnt. Wordt ook wel Zwangerschapsdiabetes genoemd (50% van de moeders met zwangerschapsdiabetes krijgen later type 2 diabetes).

Diabetespaspoort

Een hulpmiddel voor iemand met diabetes en arts waarin de arts de resultaten van het periodieke en jaarlijkse onderzoek noteert en waarin alle te verrichten onderzoeken staan vermeld.

Diabetisch ulcus

Langdurig bestaande wond of zweer (vaak aan onderbenen) die ontstaat doordat iemand niet meer goed ingesteld is. Dit beinvloedt de genezing van wondjes.

Diabetische bullae

Blaar of blaasje.

Diabetische dermopathie

Huidafwijking, ontstaan door beschadiging van de allerkleinste bloedvaatjes in de huid. Het zijn ovale rode plekken van 0,5 tot 1 cm groot die vooral ontstaan aan de scheenbenen. Het begint als kleine rode verhevenheden, die na verloop van dagen vlak worden en een lichte schilfering vertonen. De plek verdwijnt met achterlating van een bruine vlek.

Diabetische voet

Een infectie, zweer en/of aantasting van dieper gelegen weefsel in de voet die samenhangt met afwijkingen van het zenuwstelsel, neuropathie en/of afwijkingen van de bloedvaten van de benen, angeopathieen bij patienten met diabetes type II. 

Diabetogeen

Diabetes veroorzakend. Sommige geneesmiddelen en virussen kunnen diabetogeen zijn.

Diabetoloog

Een internist, gespecialiseerd in het onderzoek naar en de behandeling van diabetes.

Diureticum

Een medicament dat er voor zorgt dat extra vocht uit het lichaam wordt verwijderd; plastablet. Wordt gebruikt bij de behandeling van hoge bloeddruk en oedemen (vochtophoping).

DNA

Erfelijk materiaal dat in alle dierlijke- en plantaardige cellen aanwezig is en dat de cellen opdracht geeft hoe te functioneren en wanneer.