Diabetes& Voetverzorging

Voeten dragen ons hele gewicht en werken vaak zonder dat we het realiseren erg hard. Ze kunnen af en toe dus best wat extra aandacht gebruiken. Zeker voor mensen met diabetes is het verzorgen van de voeten erg belangrijk. Dit omdat complicaties, zoals bijvoorbeeld aan de bloedvaten en zenuwen, wondjes tot gevolg kunnen hebben. 

Voorkom irritaties, wonden, beschadigingen en blaren

Voor mensen met diabetes is één van de belangrijkste maatregelen een goede regulatie van de bloedglucosewaarden. Dit komt ook ten goede van de voetverzorging. Maar wat moeten mensen met diabetes nog meer doen om de voeten te verzorgen en daardoor irritaties, beschadigingen, wonden of blaren te voorkomen?

Inspecteer uw voeten dagelijks door ze goed te bekijken en te bevoelen. Dit kunt u bijvoorbeeld doen na het douchen wanneer u uw voeten afdroogt. Let vooral op blaren, kloofjes, schrammen, wondjes en verkleuringen van de huid. Let ook op eventuele kloofjes tussen de tenen. Deze kunnen namelijk snel gaan ontsteken. Indien u moeite heeft uw voeten zelf goed te inspecteren, kunt u gebruik maken van een spiegel om de onderkant goed te bekijken of het door iemand anders laten doen. Ook zou u met een smartphone een foto kunnen maken en deze kan u dan doorsturen naar uw behandelaar. Besteed aan beide voeten voldoende aandacht.

Algemene adviezen

  • Schoenen beschermen uw voeten tegen blessures. Loop daarom niet op blote voeten en draag altijd kousen of sokken. Bescherm uw voeten ook op het strand.
  • Droge eeltplekken kunnen barsten waardoor kloven kunnen ontstaan. Slippers en schoenen met open hielen stimuleren extra eeltvorming aan de hielen. Teenslippers zijn helemaal uit den boze. Smeer uw voeten dagelijks in met een voetcrème.
  • Herhaalde en langdurige druk tijdens het lopen kan blaren en wondjes veroorzaken. Controleer na iedere wandeling uw voeten op wondjes, blaren en huidverkleuringen.
  • Wissel schoenen om de dag af. Zo krijgt de binnenvoering kans om te drogen. 
  • Zorg voor goed onderhoud van de schoenen door tijdige reparatie van afgesleten zolen en/of hakken. Een scheef afgesleten loopvlak beïnvloedt de voetstand en de loophouding. Door regelmatig de schoenen te poetsen blijft het leer soepel.
  • Inspecteer met uw hand dagelijks de binnenzijde van de schoenen op steentjes, hard geworden naden, opgerolde zolen of andere oneffenheden. 

Schoenen kopen

  • Zorg altijd voor goed passende schoenen. Schoenen die niet goed passen kunnen wondjes veroorzaken.
  • Ga met uw blote voeten op een leeg vel papier staan. Laat iemand de omtrek van uw voeten tekenen. Knip dit uit en gebruik dit als maat voor uw schoenen. Om een goed passende schoen te hebben moet het papier zo min mogelijk gekreukeld uit de schoenen komen.
  • De schoen mag geen voelbare stiksels en naden aan de binnenkant hebben.
  • De hiel van de schoen dient stevig te zijn.
  • De hakhoogte van de schoen mag maximaal 2 tot 3 cm zijn, maar draag ook liever geen volledig platte schoenen.
  • Vermijd schoenen met open neuzen om beschadigingen aan de tenen te voorkomen.
  • Koop uw schoenen aan het einde van de dag om te voorkomen dat de schoenen te krap worden gekocht.
    ’s Middags zijn de voeten vaak opgezet. Loop nieuwe schoenen eerst in om blaren te voorkomen door ze bijvoorbeeld de eerste dag een half uur te dragen, de tweede dag een uur, enzovoort.
  • Een goed passende schoen biedt voldoende ruimte aan de voet, ook tijdens het lopen wanneer u dus uw voeten beweegt. Bij de tenen moet er voldoende ruimte zijn om in alle richtingen te kunnen bewegen.
  • De voet mag niet kunnen schuiven of slippen. Schoenen met een sluiting over de wreef (veters of klittenband) hebben daarom de voorkeur boven instappers en pumps.
  • Koop schoenen met een leren boven- en binnenwerk. Leer ademt vocht uit en leer vormt zich beter naar de voet.

Sokken

  • Draag wollen of katoenen sokken zonder dikke naden of stopplekken. Vermijd knellende pantykousjes of sokken met strakke boorden.
  • Draag bij koude voeten in bed wollen sokken. Een elektrische deken, een kruik in bed of een warm voetenbad worden afgeraden in verband met gevaar op brand-blaren.
  • Draag panty’s binnenstebuiten zodat de naden niet in de voeten drukken.

Voldoende beweging

  • Zorg voor voldoende beweging, bijvoorbeeld door regelmatig een klein stukje te lopen.
  • Voetgymnastiek bevordert een gezonde bloedtoevoer. Beweeg elk uur even de tenen en voeten. Buig en strek de tenen, beweeg de hele voet op en neer of draai een cirkeltje met de voet (hierbij beweegt u alleen het enkel-gewricht).

Nagels en eelt

Heeft u diabetes en kunt u niet goed bij uw voeten, ga dan naar een professionele pedicure met diabetesaantekening. Deze verzorgt en behandelt uw voeten met beleid. 

Wilt u uw voeten toch zelf verzorgen, houd dan rekening met het volgende: 

  • knip de nagels recht en niet te kort om ingroeien te voorkomen;
  • voorkom scherpe randen door de nagels met een kartonnen vijl glad te vijlen;
  • gebruik bij de nagelverzorging nooit scherpe of puntige voorwerpen; 
  • gebruik nooit mesjes of een eeltrasp om eelt te verwijderen.

Verzorging en hygiëne

  • Gebruik geen voetbaden met soda, biotex of geparfumeerde zeep.
  • Laat de voeten niet langer dan 5 minuten weken, anders wordt de huid te week en extra kwetsbaar voor wondjes.
  • Spoel de voeten met schoon water en dep ze (dus niet wrijven) daarna goed droog, vooral tussen de tenen.
  • Voorkom een uitgedroogde huid. Wrijf de voeten regelmatig in met een huidvriendelijke crème (voetbalsem).

Raadpleeg uw arts, diabetesverpleegkundige, podotherapeut
of pedicure met diabetes aantekening indien:

  • een wondje of kloofje in uw huid niet binnen 3 dagen is verbeterd of na 5 dagen dicht is;
  • uw voet rood, warm, opgezwollen of pijnlijk wordt; 
  • uw voet een andere stand aanneemt of bij vormverandering van uw voet (zoals klauwtenen, platvoeten of hallux valgus);
  • er een vocht- of bloedophoping (blaar) is ontstaan onder eelt, kloof, huid of teennagel;
  • er tekenen zijn van schimmelinfecties (zwemmerseczeem) of wanneer u last heeft van kloofjes tussen de tenen;
  • er een deel van uw teen, voet of been opvallend koud aanvoelt of paarsrood, blauw of zwart kleurt;
  • u geen temperatuurverschillen meer kunt voelen in uw voeten of tenen;
  • u last heeft van pijn (krampen, speldenprikken, tintelingen) of gevoelloosheid;
  • u een vreemd gevoel heeft in de voeten (alsof u bijvoorbeeld op een hoogpolig tapijt of op schuurpapier loopt) of als u ’s nachts geen deken of dekbed op uw voeten kunt verdragen;
  • u tijdens het wandelen zeer regelmatig moet stoppen door pijn of een moe gevoel in één of beide benen (etalagebenen).

Raadpleeg een deskundige:

  • wanneer u niet in staat bent zelf uw voeten te verzorgen;
  • bij harde, brokkelige nagels en kalknagels;
  • bij eeltvorming;
  • bij eksterogen en likdoorns.

Belangrijk!

Een goede voetverzorging is van uiterst belang voor mensen met diabetes. Allereerst om complicaties en voetproblemen te voorkomen en tijdig te signaleren. Neem bij twijfel altijd contact op met uw behandelaar en laat uw voeten jaarlijks controleren. Ga bij voetproblemen naar een professional, zoals bijvoorbeeld een medisch pedicure of in diabetische voet gespecialiseerde pedicure.

Kijk voor een pedicure die in het bezit is van de juiste specialisaties op www.kwaliteitsregisterpedicures.nl. Bij complicaties is het van belang uw huisarts te raadplegen. Deze kan u doorverwijzen naar een podotherapeut.

Neem bij wondjes aan de voeten helemaal nooit een voetbad (met biotex, soda of iets dergelijks) en gebruik geen zalf of crème op wondjes. Houd de wondjes droog. U kunt er eventueel een droog gaasje op doen. Neem wel altijd contact op met uw behandelaar.