Diabetes& Slaapapneu

Sommige mensen hebben regelmatig ademstilstanden tijdens het slapen. Zo’n ademstilstand wordt een apneu genoemd. Dit gebeurt doordat spieren tijdens de slaap ontspannen. Hierdoor blokkeren de tong en de zachte delen in uw keel de ademhaling. Wanneer u hier last van heeft, heeft u mogelijk het Obstructief SlaapApneuSyndroom, afgekort OSAS.

 We spreken van OSAS als iemand:

  • ’s nachts meer dan 5x per uur een ademstilstand heeft en;
  • overdag (zeer) slaperig of (zeer) vermoeid is en;
  • geen andere reden heeft voor de ernstige slaperigheid of vermoeidheid overdag, zoals slaaptekort of slapeloos-heid.

Om te bepalen of er sprake is van OSAS wordt er een slaaponderzoek gedaan. Het resultaat van het slaaponderzoek wordt uitgedrukt in het aantal ademstilstanden of sterk verminderde ademhalingen die per uur in uw slaap voorkomen. Er zijn verschillende soorten behandelingen mogelijk. Afhankelijk van de ernst van de OSAS en welke behandeling bij een patiënt past, wordt er gekeken welke behandeling geschikt is. 

Mensen die lijden aan diabetes type 2 met overgewicht lopen een groter risico op een OSAS. Omdat slaapapneu’s de bloedsuikerspiegel verstoren dient u, wanneer u zichzelf in de symptomen van een OSAS herkent, dit kenbaar te maken aan uw arts of behandelaar. Deze kan u doorverwijzen of een test voorschrijven om te kijken of er daadwerkelijk sprake is van OSAS. 

Mensen met diabetes die OSAS hebben zijn overdag vaak slaperig en snurken ’s nachts luidruchtig. Het ontwikkelt zich vaak op latere leeftijd en het betreft vooral mannen. Bij vrouwen komt OSAS minder vaak voor. De symptomen van OSAS zullen vaak door de partner worden opgemerkt. In Nederland zijn er meer mensen met slaapapneu’s dan dat u wellicht zal verwachten. Het percentage mensen dat aangeeft last te hebben van ademstilstanden tijdens het slapen betreft namelijk ongeveer 6%.

Een speciale vereniging, de ApneuVereniging, heeft onderzoek gedaan en het blijkt dat veel mensen met klachten rondlopen maar dit niet melden aan de huisarts of behandelaar. Dat betekent ook dat er veel mensen rondlopen met onbegrepen klachten doordat het niet door alle hulpverleners herkend wordt. Naar schatting zou in werkelijkheid zelfs 10% van de Nederlandse populatie klachten ondervinden die op slaapapneu duiden.

Risicofactoren voor het krijgen van OSAS?

Constante factoren:

  • Leeftijd > 50 jaar;
  • Verhouding man en vrouw 2:1;
  • Erfelijkheid;
  • Etniciteit (ras);
  • Aangeboren afwijkingen in gelaat en skelet.

Beïnvloedbare factoren:

  • Obesitas;
  • Brede nekomvang;
  • Blokkade bovenste luchtwegen door teveel (vet)weefsel in de neus, mond of keel;
  • Alcoholgebruik;
  • Bepaalde medicatie;
  • Roken;
  • Slapen op de rug en het soort kussen dat u gebruikt;
  • Slechte slaaphygiëne (te kort en/of op onregelmatige tijden slapen).

OSAS is de meest voorkomende oorzaak voor het krijgen van slaapapneu’s. Klachten die gepaard gaan met OSAS zijn:

Overdag

  • in slaap vallen in eentonige/saaie situaties;
  • niet fit of uitgerust opstaan;
  • prikkelbaarheid;
  • ochtendhoofdpijn;
  • stemmingswisselingen;
  • vergeetachtigheid;
  • verminderd concentratievermogen;
  • minder alert (verhoogd risico op incidenten bij autorijden en bediening van machines).

’s Nachts

  • snurken (hevig);
  • ademstops (apneu’s);
  • verstikkingsgevoel;
  • wakker schrikken;
  • transpireren gedurende nacht;
  • onrustig slapen/woelen;
  • veel moeten plassen;
  • hartkloppingen.

Behandeling van OSAS

Via uw huisarts of een andere specialist kunt u worden doorverwezen naar de juiste personen die in staat zijn uw vermoeden mogelijk te bevestigen. Zoals reeds eerder aangegeven wordt dit gedaan middels een slaaponderzoek in het ziekenhuis. 

U kunt al preventieve maatregelen nemen door waar nodig uw leefstijl te veranderen: 

  • stoppen met roken;
  • matigen of stoppen met het drinken van alcohol;
  • vermageren;
  • verbetering van conditie;
  • betere slaaphygiëne (langer en/of op regelmatigere tijden slapen).

Gradaties van OSAS en mogelijke behandelingen

Lichte OSAS
Aantal ademstilstanden per uur: 5-15
Behandeling: conservatieve behandeling (zoals positietherapie, afvallen, herstel neusfunctie, minder alcohol), MRA-Beugel (Mandibulair Repositie Apparaat), KNO-ingreep, CPAP-therapie (Continuous Postive Airway Pressure).

Matige OSAS
Aantal ademstilstanden per uur: 15-30
Behandeling: MRA-beugel, CPAP-therapie, kaakchirurgie, KNO-ingreep.

Ernstige OSAS
Aantal ademstilstanden per uur: >30
Behandeling: CPAP-therapie 

MRA-therapie: 
(Mandibulair Repositie Apparaat)
MRA staat voor Mandibulair Repositie Apparaat. Bij MRA-therapie draagt de patiënt een soort beugel, een MRA. Deze wordt over de tanden van de patiënt geschoven en houdt tijdens het slapen de onderkaak naar voren. De tong kan dan de ademhaling niet meer blokkeren en de keelholte wordt ruimer. Een MRA wordt op maat gemaakt door een tandarts of orthodontist. Van tevoren beoordeelt de tandarts of orthodontist of uw gebit in goede conditie is en of het MRA genoeg houvast heeft in de mond.

CPAP-therapie
CPAP staat voor Continous Positive Airway Pressure. Bij CPAP-therapie draagt de patiënt tijdens het slapen een masker dat met een slang verbonden is aan een CPAP-apparaat. Het CPAP-apparaat blaast kamerlucht met een hoge druk in neus en keel. Door deze druk blijft de keel open. Nadelen van CPAP-therapie is dat u een masker moet dragen tijdens het slapen, dat het apparaat geluid maakt en dat u er een droge mond of neus van kunt krijgen. Veel patiënten raken na een tijdje gewend aan het apparaat. De OSAS-verpleegkundige en leverancier van het apparaat kunnen u begeleiden bij het gebruik van het CPAP-apparaat.