Diabetes& Seksualiteit

Onderzoek wijst uit dat veel diabetespatiënten seksuele problemen hebben. De problemen zijn vaak het gevolg van complicaties aan de zenuwbanen (neuropathie) en kunnen leiden tot seksueel slecht functioneren bij zowel mannen als vrouwen. Dat wil niet zeggen dat u per definitie niet meer van seks kunt genieten wanneer u diabetes heeft: met enige creativiteit, aanpassingsvermogen, het overwinnen van angst en erover te praten met uw partner kunt u toch een prima seksleven hebben. Helaas is seksualiteit vaak een lastig onderwerp en wordt het nauwelijks of niet besproken door uw arts, diabetesverpleegkundige of door uzelf. Dat terwijl bevredigende seks voor veel mensen een belangrijk aspect is voor de kwaliteit van het leven.

Invloed van seks op diabetes
Seks kan invloed hebben op de bloedglucosewaarden. Bij vrijen verbruikt men namelijk extra energie en dit kan leiden tot lage bloedglucosewaarden (hypo). Controle van uw bloedglucosewaarde voor en na het vrijen kan inzicht geven in de invloed van seks op de bloedglucosewaarden. Ook wanneer u zich tijdens het vrijen ontspant kan dit lage bloed-glucosewaarden tot gevolg hebbben. Spanning in de relatie en een onbevredigend seksleven kunnen juist weer leiden tot hoge bloedglucosewaarden. 

Wanneer u bang bent voor een hypo kunt u vooraf en achteraf iets eten. Houd voor de zekerheid ook wat voeding bij de hand en zorg ervoor dat uw partner weet wat er gedaan moet worden in geval van een hypo.

Invloed van diabetes op de seksuele functie van mannen

Mogelijk kan diabetes bij mannen de volgende problemen tot gevolg hebben:

Impotentie
Impotentie vormt het belangrijkste seksuele probleem bij mannen met diabetes. Het gaat dan om een verminderde, kort durende of zelfs wegblijvende erectie.

Verminderde belangstelling
Een depressie als gevolg van diabetes kan verminderde belangstelling voor seks of zelfs het wegblijven van een orgasme veroorzaken. Dit probleem heeft dus vooral een psychische achtergrond. 

Ejaculatiestoornissen
Een verstoorde zenuwwerking (neuropathie) door diabetes kan de oorzaak zijn van het zogenaamde ‘droog klaarkomen’. In dat geval sluit bij het orgasme de kringspier tussen de urinebuis en de blaas, waardoor het sperma de blaas wordt ingeperst. Er wordt dus nog wel een orgasme ervaren, maar er komt geen sperma vrij (geen ejaculatie). Dit is later terug te zien als ‘vlokken’ of ‘wolken’ in de urine. 

Oorzaken van seksuele problemen bij mannen 

Bij mannen met diabetes kunnen de volgende factoren een rol spelen:

Neuropathie 
Deze aandoening van de zenuwbanen kan ontstaan door gedurende lange periode een slechte instelling van de bloed-glucosewaarden te hebben.

Vaatlijden
Dit is een verslechterde doorbloeding van de kleine bloedvaten.

Emotionele en psychische factoren 
Voorbeelden hiervan zijn stress, depressie, een negatief zelfbeeld en/of een verstoorde relatie.

Bepaalde medicijnen 
Bepaalde medicijnen zoals medicijnen tegen hoge bloeddruk, maagzweren en depressies kunnen bijwerkingen geven die leiden tot seksuele problemen. Uw behandelaar kan u informeren of u medicatie gebruikt met dergelijke bijwerkingen.

Lage testosteronspiegel 
Een verminderende aanwezigheid van het mannelijke hormoon testosteron kan leiden tot verminderde belangstelling voor seks.

Behandeling

Er zijn verschillende behandelmethoden voor seksuele problemen bij mannen met diabetes:

Medicijnen
Er is de laatste jaren veel verbeterd op het gebied van behandeling van erectieproblemen. Er zijn nu onder andere medicijnen beschikbaar die een erectie mogelijk kunnen maken. Deze erectiepillen zijn alleen verkrijgbaar op doktersrecept en zorgen ervoor dat er meer bloed naar de penis kan stromen en een erectie dus makkelijker tot stand komt.

Penisring
Een penisring is een elastische band die om het beginpunt (zo dicht mogelijk bij het lichaam) van de stijve penis wordt geschoven om het bloed in de penis te houden tijdens het vrijen.

Vacuümpomp
De vacuümpomp creëert een vacuüm waardoor er bloed in de penis wordt gezogen waardoor er een erectie ontstaat.

Penisprothese of -implantaat
Er zijn buigbare en opblaasbare varianten mogelijk. Door de opkomst van goede medicatie wordt deze behandeling echter niet veel meer gekozen.

Seksuele problemen bij vrouwen 
Lange tijd werd gedacht dat seksuele problemen alleen voorkwamen bij mannen met diabetes. Echter is gebleken dat ook vrouwen problemen ondervinden. 

Hieronder volgen een aantal symptomen die kunnen optreden bij vrouwen wanneer zij last hebben van seksuele problemen als gevolg van diabetes:

  • Minder belangstelling voor seks.
  • Pijn tijdens het vrijen.
  • Droge vagina tijdens het vrijen.
  • Schrale of geïrriteerde huid na de geslachtsgemeenschap.
  • Minder gemakkelijk een orgasme krijgen.
  • Minder bevrediging van het vrijen.

Mogelijke oorzaak
Een slechte diabetesinstelling kan zorgen voor te hoge bloedglucosewaarden. Het hebben van te hoge bloed-glucosewaarden gedurende een lange periode kan beschadiging van de zenuwen, die de bloedsomloop en het gevoel regelen, tot gevolg hebben. Daarnaast kan een slechte diabetesinstelling leiden tot vermoeidheid en schimmelinfecties. Hierdoor heeft u mogelijk minder zin in seks, een droge vagina tijdens het vrijen en daardoor pijn tijdens het vrijen en geslachtsgemeenschap en/of een schrale dan wel geïrriteerde huid na de geslachtsgemeenschap.

Behandeling

Er zijn verschillende behandelmethoden voor seksuele problemen bij vrouwen met diabetes:

Glijmiddel
Het ongemak van vaginale droogte en pijn bij het vrijen kan worden weggenomen door tijdens het vrijen een glijmiddel te gebruiken. Glijmiddelen bevatten geen schadelijke stoffen en irriteren niet. Er zijn ook capsules met glijmiddel verkrijgbaar. Deze lossen na het inbrengen langzaam op en houden de vagina geruime tijd vochtig.

Spierontspannende technieken
Het aanleren van spierontspannende technieken kunnen leiden tot minder pijn bij het vrijen of de pijn bij het vrijen zelfs geheel wegnemen.

Therapie
Als de seksuele problemen het gevolg zijn van emotionele of psychische problemen kan een seksuoloog, relatietherapeut of psycholoog vaak helpen. Therapie kan bij iedere vorm van seksuele problemen een positieve invloed hebben.

Andere factoren die van invloed zijn

Naast diabetes zijn er nog enkele factoren die seksuele problemen kunnen veroorzaken. Dit betreffen leefstijlfactoren die zowel gevolgen kunnen hebben voor het seksueel functioneren van mannen als vrouwen. Vooral mannen ondervinden er het meest duidelijk de consequenties van.

  • Langdurig en overmatig alcoholgebruik kunnen lichaamsfuncties aantasten die belangrijk zijn voor de seksualiteit. Zo kan het erectieproblemen veroorzaken.
  • Roken vernauwt de bloedvaten, waardoor op den duur een sterk verminderde doorbloeding van de penis kan ontstaan. 
  • Geen of weinig lichaamsbeweging zal een negatief effect hebben op het gehele hart- en vaatstelsel, maar ook op de bloedvaten in de penis. Regelmatige lichaamsbeweging heeft een gunstige uitwerking op het functioneren van de zwellichamen in de penis.

U kunt zelf proberen om seksuele problemen te voorkomen of te beperken door een goede instelling van de bloedglucosewaarden, het reguleren van uw bloeddruk en uw cholesterolgehalte. Ook voldoende lichaamsbeweging is belangrijk. Rookt u? Probeer dan te stoppen. Praat erover met uw partner of neem contact op met uw behandelaar zodra u klachten heeft, want een probleem waarover niet wordt gesproken, wordt vaak alleen maar groter.