Diabetes& Rijbewijs

In Nederland zijn er bijna één miljoen mensen met diabetes. Voor velen van hen is het rijbewijs een belangrijk bezit. Ook als u diabetes mellitus heeft kunt u uw rijbewijs halen of verlengen. Wel gelden er bepaalde regels en voorschriften waaraan u zich moet houden. Allereerst is het belangrijk om te weten of u nog steeds in aanmerking komt voor een rijbewijs. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) stelt hiervoor namelijk een aantal voorwaarden. Zo zijn er bijvoorbeeld speciale regels voor verlenging van uw rijbewijs en het halen van een rijbewijs. 

Rijbewijs halen of verlengen

Net als mensen die geen diabetes hebben, dient u een theorie- en praktijkexamen af te leggen. Als u slaagt wordt hiervan een verklaring automatisch naar het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) gestuurd. Daarnaast dient u aan het CBR te melden dat u diabetes heeft. Vaak is het voldoende om een eigen verklaring in te vullen, aangevuld met een verklaring van een arts. Deze documenten zijn ook noodzakelijk wanneer u verlenging van uw rijbewijs aanvraagt. Soms vindt het CBR aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld bij twijfel over de ernst van uw diabetes of als u ouder bent dan 65 jaar. Ook voor het groot rijbewijs (C/D; groep 2) is aanvullend onderzoek nodig. 

Het rijbewijs kan worden geweigerd als u last heeft van plotseling verlies of vermindering van het bewustzijn door hypo’s of als u ernstige complicaties heeft aan de ogen, zenuwen, hart of bloedvaten. Wanneer u diabetes heeft wordt uw rijbewijs voor maximaal vijf jaar verlengd. U moet dan wel altijd opnieuw een medische keuring doorstaan. 

Formulier ‘Eigen verklaring’

Dit formulier is te koop bij gemeenten, rijscholen en theoriecentra van het CBR. Op het formulier staan elf vragen met betrekking tot uw gezondheid die van invloed kunnen zijn op uw rijvaardigheid. U dient het formulier zelf in te vullen en te ondertekenen. 

Als u diabetes heeft, heeft u minimaal één van de vragen met ‘ja’ beantwoord. Dit heeft als gevolg dat een arts een aantekening over de aard en ernst van uw ziekte moet invullen. Wat betreft het CBR mag de eigen huisarts of internist deze verklaring invullen. Wanneer u 10 jaar of langer diabetes hebt, raden wij u aan meteen een rapport van een oogarts mee te sturen. Dit keuringsformulier is op te vragen bij bovengenoemde instanties. 

Verwijzing voor nader onderzoek

Indien de medisch adviseur van het CBR extra informatie wenst, kan hij om een nader onderzoek vragen. Het gaat hierbij om twijfels over uw rijvaardigheid als gevolg van diabetes of over de periode dat u met uw diabetes een voertuig kunt blijven besturen. Voor dit onderzoek wordt u verwezen naar een medisch specialist. Dit kan bijvoorbeeld een oogarts, of neuroloog zijn. De kosten van dit onderzoek komen voor rekening van de patiënt. 

Rijtest bij complicaties

Indien u complicaties heeft, kan de medisch adviseur van het CBR vragen om een toets van de praktische rijvaardigheid. Dit gebeurt door middel van een rijtest. Deze test vindt plaats onder toezicht van een deskundige van het CBR. U legt de test af in een lesauto of in uw eigen auto. De rijtest is gratis. Wanneer u een lesauto moet huren zijn de kosten voor uw rekening.  

Het doel ervan is een beeld te krijgen van uw mogelijkheden en eventuele beperkingen bij verkeersdeelname. Ook wordt er beoordeeld of er misschien aanpassingen in de auto noodzakelijk zijn. Deze rijtest is geen rijexamen, maar de uitkomst is niet vrijblijvend. Als er aanpassingen nodig zijn in uw auto worden deze met een code op uw rijbewijs vermeld. Uw rijbewijs is dan alleen geldig wanneer u in een auto rijdt met de vermelde aanpassingen. 

Wanneer u de aanpassingen niet uitvoert, verliest uw rijbewijs zijn geldigheid en rijdt u onverzekerd. Als de rijtest goed is, wordt het rijbewijs voor maximaal 3 jaar verlengd. Daarna moet de test herhaald worden. Wanneer u alle benodigde documenten bij elkaar heeft, dient u deze samen met een uittreksel uit het bevolkingsregister op te sturen naar het CBR in uw regio. 

Wanneer komt u in aanmerking voor een rijbewijs?

Klein rijbewijs A (motor), B (personenauto) of BE (personenauto met aanhanger)
U komt in aanmerking voor een rijbewijs (A, B of BE) indien u geen complicaties ten gevolge van de diabetes heeft of wanneer u wordt behandeld met medicijnen die geen te lage bloedglucosewaarden (hypoglycaemieën) kunnen veroorzaken. In voornoemde gevallen zal u op basis van een aantekening van een keurend arts een goedkeuring kunnen krijgen voor maximaal 5 jaar en moet u iedere 10 jaar een rapport van de oogarts overleggen. 

Bij behandeling van medicijnen die een te lage bloedglucosewaarde (hypoglycaemieën) kunnen veroorzaken en bij behandeling met insuline kunt u aan het verkeer deelnemen wanneer u:

  • te lage bloedglucosewaarden (hypoglycaemieën) goed voelt aankomen;
  • adequaat omgaat met te lage bloedglucosewaarden;
  • regelmatig wordt gecontroleerd door een arts en/of diabetesverpleegkundige. Ook in voornoemde gevallen zal u op basis van een aantekening van een keurend arts worden goedgekeurd voor een periode van maximaal 5 jaar en moet u iedere 10 jaar een rapport van de oogarts overleggen. 

Uw behandelaar kan vertellen of de door u gebruikte medicijnen te lage bloedglucosewaarden (hypoglycaemieën) kunnen veroorzaken. 

Groot rijbewijs C (vrachtwagen), D (bus), CE, DE (vrachtwagen, bus met aanhanger)

  • Op basis van een rapport van een onafhankelijk internist, kunt u worden goedgekeurd voor het behalen of verlengen van een groot rijbewijs als u: 
  • in het afgelopen jaar geen ernstige lage bloedsuikers heeft gehad (hypoglycaemie waarbij u hulp van anderen hebt nodig gehad);
  • de risico’s kent van een hypoglycaemie;
  • hypoglycaemieën (te lage bloedglucosewaarden) goed voelt aankomen;
  • op de juiste wijze omgaat met hypoglycaemieën;
  • minstens 2 keer per dag zelfcontrole uitvoert;
  • bij lange ritten, op de daarvoor bestemde momenten, zelfcontroles uitvoert door middel van een bloedglucosetest; 
  • geen complicaties heeft aan uw ogen, zenuwstelsel en hart- en bloedvaten.

Het onderzoek moet worden uitgevoerd door een onafhankelijke arts. De maximale geldigheidsduur van het groot rijbewijs voor mensen met diabetes is 3 jaar. Indien u uw groot rijbewijs wilt behouden zal het onderzoek daarom iedere 3 jaar opnieuw moeten plaatsvinden. Iedere 5 jaar dient u ook een rapport van een oogarts te overhandigen.

U krijgt diabetes terwijl u al een rijbewijs heeft 
U kunt dit melden bij het CBR. Het is niet wettelijk verplicht, maar het CBR raadt het u aan dit wel te melden. In geval van een ongeval kan het niet melden van de diabetes leiden tot problemen met de uitkering van de verzekering.

Let op!
Wij adviseren u op tijd te beginnen met het aanvragen van een nieuw (te verlengen) rijbewijs. Start minimaal vier tot zes maanden vóórdat uw rijbewijs verloopt met de procedure. Er moeten veel formulieren worden ingevuld en indien u wordt verwezen naar één of meerdere specialisten, brengt dat vaak een wachttijd met zich mee. Houd tevens rekening met extra kosten die gelieerd zijn aan het aanvragen of verlengen van het rijbewijs. Bij vragen of onduidelijkheden kunt u contact opnemen met het CBR in uw regio of met het CBR hoofdkantoor in Rijswijk. Telefoonnummer: 0900 02 10.

Tijdens het autorijden vormen te lage bloedsuikerwaarden (hypo’s) het grootste gevaar voor de veiligheid. Hypo’s kunnen een risico bij autorijden zijn omdat ze kunnen leiden tot bewustzijnsvermindering of -verlies. Het is belangrijk dat u hypo’s kunt herkennen en voorkomen. Een hypo kunt u herkennen aan bleek worden, transpireren, trillen, wazig zien, een hongergevoel en hartkloppingen. Zorg dat u altijd druivensuiker of limonade bij de hand heeft voor het geval u een hypo voelt aankomen. Neem ook altijd uw bloedglucosemeter, teststrips, insuline en eventuele toebehoren mee. Op deze wijze gaat u altijd goed voorbereid op weg.

Belangrijke tips bij autorijden wanneer u diabetes heeft:

  • Meet voor aanvang van elke rit die u gaat maken uw bloedglucosewaarde.
  • Nuttig eventueel uit voorzorg koolhydraten en zorg altijd dat u snelwerkende koolhydraten bij de hand heeft (dit zijn druivensuikers, zoals Dex4).
  • Meet bij lange ritten om de twee uur uw bloedglucosewaarde.
  • Zoek in geval van een dreigende hypoglycaemie onmiddellijk een veilige plaats op, zet de motor uit, haal de sleutels uit het contact en neem direct snelwerkende koolhydraten. Rijd pas verder als na controle van uw bloedglucosewaarde is gebleken dat deze niet meer te laag is.