Diabetes& Reizen

Waar moet u allemaal aan denken als u op vakantie gaat wanneer u diabetes heeft? Wij geven u graag een aantal handige tips, zodat u zorgeloos van uw vakantie kunt genieten. 

Vooraf regelen

Reisverzekering

Zorg dat u een goede reisverzekering heeft. Sommige reisverzekeringen sluiten bestaande aandoeningen, zoals bijvoorbeeld uw diabetes, uit. Let hier dus op bij het afsluiten van uw verzekering.

Medicijnpaspoort
Neem altijd een medicijnpaspoort mee. Deze regelt u eenvoudig via uw apotheek. Het kan namelijk zijn dat uw insuline in het buitenland onder een andere naam bekend is. In uw medicijnpaspoort worden de generieke namen (stofnamen) van uw medicijnen vermeld, waardoor deze wereldwijd worden herkend.

Diabetespas
Met een diabetespas kunnen omstanders of hulpverleners zien dat u diabetes heeft. Noteer hierin ook het telefoon-nummer van uw behandelaar. De diabetespas kunt u onder andere verkrijgen bij Boeren Medical.

Handbagageverklaring
Reist u met het vliegtuig? Zorg dan voor een handbagageverklaring: een Engelstalige verklaring voor het vervoeren van diabeteshulpmiddelen in uw handbagage. Het voorkomen van misverstanden ten aanzien van het gebruik van naalden en de tegenwoordige antiterrorisme wetgeving maken deze verklaring noodzakelijk. Uw behandelaar kan deze verklaring voor u verzorgen.

Douaneverklaring
Zorg tevens voor een douaneverklaring waarop een handtekening en een stempel van uw behandelaar staat. Zo weet de douane dat u de medicatie of toebehoren nodig heeft voor uw diabetes. U kunt de verklaring aanvragen via uw behandelaar.

Reserverecepten
Het kan erg handig zijn om de recepten van de medicatie die u gebruikt bij u te hebben. Vraag uw behandelaar naar Engelstalige reserverecepten voor insuline en eventueel andere medicijnen die u meeneemt op vakantie. 

Reservematerialen
Zorg dat u voldoende diabeteshulpmiddelen bij u heeft. Zo ondervindt u bij verlies, diefstal of eventuele vertragingen geen beperkingen.

Bewaarmogelijkheid insuline
Bedenk van tevoren hoe en waar u de insuline op vakantie wilt bewaren. Er zijn hiervoor verschillende mogelijkheden. Verderop leest u op welke manieren u, afhankelijk van de omstandigheden, uw insuline kunt bewaren. 

Omrekentabel
Het kan voor komen dat u naar een bestemming reist waar andere meeteenheden worden gebruikt voor het meten van de bloedglucosewaarden. Met behulp van een omrekentabel kunt indien nodig altijd uw waarden bepalen volgens de meeteenheden van uw bestemming. De omrekentabel is gratis verkrijgbaar bij Boeren Medical. 

Extra medicijnen
In overleg met uw behandelaar kunt u Gluca-Gen® meenemen in geval van een ernstige hypoglycaemie (te lage bloedglucose). Neem ook altijd ORS mee en medicijnen tegen diarree en reisziekte. ORS kunt u gebruiken tegen uitdroging bij braken en diarree. Deze middelen zijn verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Lees altijd de bijsluiter.

Checklist

Als u gaat inpakken voor de reis, kunt u gebruik maken van onderstaande checklist. Wanneer u voornoemde punten in acht heeft genomen en dus de juiste voorbereidingen heeft getroffen kunt u met een gerust hart vertrekken. 

Download hier nu onze handige vakantie checklist.

Wanneer tijdzones overschreden worden

Wanneer u naar het buitenland reist, kunt u te maken krijgen met een tijdsverschil. Zorg dat u van te voren op de hoogte bent hoeveel uur tijdsverschil er is. Bij het overschrijden van tijdzones is het namelijk meestal noodzakelijk uw schema voor insuline en eventueel andere medicatie aan te passen. 

Mogelijk moeten ook de tijden van uw insulinepomp of bloedglucosemeter aangepast worden. Uw behandelaar kan hiervoor een aangepast schema voor de insulinedosering opstellen. Het is  van belang dat u altijd contact opneemt met uw behandelend arts of diabetesverpleegkundige.

Uw diabetesmaterialen in uw handbagage

Gaat u met het vliegtuig? Zorg dan dat uw diabetesmaterialen in uw handbagage zitten en niet in uw koffers. Soms daalt de temperatuur in het bagageruim van een vliegtuig namelijk ver onder het vriespunt, waardoor de insuline zijn werking verliest. In het vliegtuig mag u maar één stuk handbagage meenemen. Toch raden wij u aan uw materialen, indien mogelijk, te verspreiden over meerdere stukken handbagage: bewaar bijvoorbeeld ook een gedeelte van uw materialen in de handbagage van uw eventuele reispartner. Er kan namelijk altijd onverhoopt een stuk bagage zoek raken. Alle medicatie (zeker wanneer het vloeibaar is, zoals gel), die u meeneemt in de handbagage moet verpakt zijn in een ongeopende verpakking en moet voorzien zijn van een etiket met uw naam in overeenstemming met uw ticket. 

Extra koolhydraten

Zorg dat u tijdens de reis extra koolhydraten bij de hand heeft. Bij eventuele vertragingen tijdens uw reis kan dit noodzakelijk zijn. Neem genoeg voorverpakt (koolhydraatrijk) voedsel en eventueel druivensuiker mee, zodat u niet voor verrassingen komt te staan en bijvoorbeeld in geval van een hypo snel kunt handelen. Check wel altijd vooraf of u deze voedingsmiddelen mag meenemen naar het land van bestemming.

Medereizigers informeren

Breng uw medereizigers op de hoogte van uw diabetes en informeer ze over wat ze moeten doen bij een hypo. Laat ze tevens weten waar u bijvoorbeeld druivensuiker en/of GlucaGen® bewaart.

Bij reisziekte

Heeft u last van reisziektes? Tegen zowel wagenziekte, zeeziekte als luchtziekte zijn tabletten verkrijgbaar. Deze middelen hebben geen effect op uw diabetes. Mocht u toch misselijk worden en op dat moment geen vast voedsel kunnen eten, zorg dan dat u voldoende koolhydraten en vocht binnen krijgt door bijvoorbeeld vruchtensap of frisdrank met suiker te drinken. Controleer uw bloedglucose extra vaak en pas eventueel uw medicatie aan. Uw behandelaar kan u hierbij adviseren.

Belangrijke documenten in handbagage

Bewaar alle documenten die in de voorbereidingsfase geregeld zijn (zoals uw reisverzekering, medicijnpaspoort, handbagageverklaring, douaneverklaring en diabetespas) in uw handbagage. 

Extra controle van uw bloedglucosewaarden

Door bijvoorbeeld (minder) stress, ander voedsel, eventuele tijdsverschillen en andere lichamelijke inspanningen kunnen uw bloedglucosewaarden beïnvloed worden. Controleer daarom vooral de eerste dagen van uw vakantie uw bloedglucose wat vaker. Ook de warmte kan van invloed zijn op uw bloedglucose. Door de warmte wordt insuline namelijk sneller opgenomen, waardoor de kans op een hypoglycaemie (te lage bloedglucose) vergroot wordt. 

Bewaren van insuline bij hoge temperaturen

Het bewaren van insuline tijdens de vakantie vraagt wel eens wat improvisatie. Insuline wordt bij voorkeur bewaard tussen de 2 en 8 °C. Heeft u na uw vakantie nog insuline over? Dan kunt u deze het beste niet meer gebruiken, zeker als u twijfelt of de insuline tijdens de vakantie constant op de juiste temperatuur is bewaard. 

Wanneer insuline wordt blootgesteld aan direct zonlicht of hoge temperaturen (25 °C of hoger), gaat een deel van de werking verloren. Vaak kunt u niet zien aan de insuline of een deel van de werking verloren is gegaan. Soms kan hitte of direct zonlicht de heldere (snelwerkende) insuline troebel maken. De langwerkende en voorgemengde insuline met een melkachtige kleur kunnen, nadat u deze kantelt, brokjes gaan bevatten. Een bruine kleur of mat uiterlijk van het flesje kan ook aangeven dat de insuline niet meer goed is. 

Neemt u daarom bij hoge bloedglucosewaarden, die niet te verklaren zijn, voor de zekerheid een nieuwe ampul of insulinepen. In warme landen mogen aangeprikte (al dan niet voorgevulde) ampullen na 3 weken niet meer gebruikt worden, ook als de ampul nog niet leeg is. Ook is de kans op bacteriële verontreiniging door het regelmatig aanprikken van een ampul groter dan normaal.

Kortom: in landen waar het warm is kunt u uw insuline het beste bewaren op een zo koel mogelijke plaats, bijvoorbeeld in een koelkast, een thermosfles, koelbox of koeltas. Ook zijn er speciale koeltasjes verkrijgbaar. Deze kunt u onder andere verkrijgen bij Boeren Medical.

Let er wel op dat de insuline nooit direct tegen een koelelement aanligt.

Het meten van uw bloedglucose in hoger gelegen gebied 

Verblijft u in hoger gelegen gebied, bijvoorbeeld wanneer u op wintersport gaat of gaat bergbeklimmen? Het kan zijn dat uw bloedglucosemeter dan de maximale hoogtegrens overschreidt. Kijk daarom in de gebruiksaanwijzing van de bloedglucosemeter wat het maximale hoogtebereik is of vraag dit na bij de fabrikant van uw bloedglucosemeter.

Het meten van uw bloedglucose bij extreme temperaturen

Ook hiervoor geldt dat een bloedglucosemeter een betrouwbare uitslag geeft als de temperatuur binnen bepaalde grenzen ligt. Een enkele bloedglucosemeter geeft aan dat het te koud of te warm is om te kunnen meten. Kijk daarom in de gebruiksaanwijzing van de bloedglucosemeter wat deze grenzen zijn of vraag het na bij de fabrikant van uw bloed-glucosemeter.

Buitenlandse meeteenheden voor bloedglucosewaarden

Let goed op wanneer u in het buitenland een arts bezoekt of bloedglucosemeter koopt. In veel landen worden de bloedglucosewaarden namelijk aangegeven met een meeteenheid in mg/dL. In Nederland wordt gemeten in mmol/L. 

Een gemeten waarde in mg/dL ligt 18 keer hoger dan de waarde in mmol/L, dus 1 mmol/L = 18,016 mg/dL. Neem altijd een omrekentabel mee, zodat onnodige fouten voorkomen kunnen worden. Deze is verkrijgbaar via Boeren Medical.

Rekenvoorbeelden

Hoe rekent u een waarde in mmol/L om in mg/dL?
Vermenigvuldig het aantal mmol/L met 18,016 om de waarde in mg/dL uit te drukken.
Bijvoorbeeld: 10 mmol/L x 18,016 = 180,16 mg/dL. 

Hoe rekent u een waarde in mg/dL om in mmol/L?
Deel het aantal mg/dL door 18,016 om de waarde in mmol/L uit te drukken.
Bijvoorbeeld: 170 mg/dL ÷ 18,016 = 9,436 mmol/L. 

Andere eet- en drinkgewoontes

Vakantie gaat vaak gepaard met andere eet- en drinkgewoontes. Dit kan van invloed zijn op uw bloedglucosewaarden. Het beste is uiteraard om niet veel meer of minder te eten dan dat u gewend bent. Eet regelmatig en kies bij voorkeur voor gezonde voeding: wees matig met vet, zout en suiker. Controleer ook regelmatig uw bloedglucosewaarden en pas zo nodig uw medicatie hierop aan. Uw behandelaar kan u hierin adviseren. 

Ziekte, diarree en/of koorts

Bij ziekte, diarree en/of koorts stijgt over het algemeen de bloedglucose. Een hoge bloedglucose onttrekt vocht uit het lichaam. Probeer daarom in elk geval goed te blijven drinken, bij voorkeur water. In het buitenland kunt u beter voor flessen water kiezen: het kraanwater is meestal niet goed gezuiverd.  Drink ook liever geen ‘light’ producten. Tegen diarree zijn goede tabletten verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Het is belangrijk dat u uitdroging probeert te voorkomen. Sportdrankjes die zowel suikers als zouten bevatten zijn hierbij zeer effectief. Bovendien biedt het meteen een goede bron van vocht. Dergelijke sportdrankjes zijn tegenwoordig bijna overal verkrijgbaar. Een andere optie is het gebruik van een ORS preparaat: een oplossing van suiker en zout die ervoor zorgt dat uw vochtopname zal verbeteren zodat uitdroging wordt voorkomen. Ook ORS is verkrijgbaar bij de apotheek en drogist.

Controleer bij ziekte, diarree en/of koorts regelmatig uw bloedglucose en pas indien nodig uw medicatie aan. U mag nooit zomaar stoppen met het toedienen van insuline en het innemen van tabletten. Uw behandelaar kan u vertellen of dit ook voor uw medicatie van toepassing is. Moet u braken, heeft u last van misselijkheid en/of heeft u hoge bloed-glucosewaarden? Dit zijn tekenen van uitdroging. Onderneem onmiddellijk actie en neem contact op met uw behandelaar of een lokale arts. 

Lichamelijke inspanning en beweging

Sommige mensen bewegen meer als ze op vakantie zijn. Deze veranderingen in activiteit vereisen aanpassingen in de diabetesregulatie. Het is belangrijk te weten hoe de verschillende vormen van lichaamsbeweging de bloedglucose-waarden kunnen beïnvloeden. Hiervoor verwijzen wij u graag naar het hoofdstuk ‘Diabetes& beweging’.

Waar moet u allemaal aan denken als u op vakantie gaat wanneer u diabetes heeft? Wij geven u graag een aantal handige tips, zodat u zorgeloos van uw vakantie kunt genieten. 

Extra tips voor pompgebruikers

Reservepomp
Binnen Nederland hebben insulinefabrikanten de plicht om binnen 4-6 uur een nieuwe insulinepomp te leveren, maar bevindt u zich in het buitenland dan is dat vanzelfsprekend niet mogelijk. Heeft u slechts één pomp? Pompgebruikers kunnen via de insulinepompfabrikant een reserve (vakantie)insulinepomp lenen. U dient deze wel ruim van tevoren aan te vragen, dus adviseren wij dit vrijwel direct na het boeken van uw vakantie te regelen. 

Insulinepen en insuline voor noodgevallen
Net als thuis is het altijd verstandig om ook een insulinepen en insuline voorhanden te hebben, mochten beide insulinepompen kapot gaan.

Cavilonspray
Bij warm weer kan het zijn dat uw pleister minder goed blijft zitten. Mocht dit bij u het geval zijn, dan kan Cavilonspray ervoor zorgen dat uw pleister langer en beter hecht.