Diabetes& Prednison

Prednison is de merknaam van een medicijn, welke behoort tot de groep van de corticosteroïden. Deze groep medicijnen is een kunstmatige variant van het bijnierschorshormoon, dat normaal gesproken door uw lichaam zelf geproduceerd wordt. Dit hormoon remt ontstekingen en overgevoeligheidsreacties, zoals bijvoorbeeld uitslag na contact met een vreemde stof. Van de corticosteroïden is Prednison het meest bekende medicijn. Om deze reden zullen we ook verderop in deze tekst Prednison gebruiken wanneer we spreken van corticosteroïden, in welke vorm dan ook.  

Wat doen bijnierschorshormonen?

Bijnierschorshormonen worden afgegeven door de bijnieren.
Bij stress wordt het ­hormoon sterker afgegeven dan normaal.

Bijnierschorshormonen spelen een belangrijke rol bij onder andere:

  • het bevorderen van de omzetting van eiwitten en vetten in glucose;
  • het reguleren van het afweersysteem;
  • het onderdrukken van ontstekingen;
  • het regelen van de bloeddruk;
  • het regelen van de water- en zouthuishouding.

Wanneer wordt prednison toegepast?

Prednison wordt toegepast bij een groot aantal aandoeningen waarbij ontstekingsverschijnselen een rol spelen. Hierbij kunt u denken aan astma, chronische longziekten, reuma en allergische reacties.

Ook wordt prednison voorgeschreven bij het voorkomen van afstotingsreacties na orgaantransplantaties, ziekten van de bijnieren en een aantal vormen van kanker. Het medicijn kan worden voorgeschreven als een ‘stootkuur’ (kuur voor een periode van enkele dagen tot enkele weken) of voor langdurig gebruik. Voorbeelden van enkele geregistreerde geneesmiddelen zijn Cortison, Hydrocortison, Prednisolon, Methylprednisolon, Triamcinolon, Betamethason en Dexa-methason.

Gevolgen bij gebruik van Prednison

Verhoogde bloedglucosewaarden
Gebruik van Prednison heeft een verhogend effect op de bloedglucosewaarden. Extra aandacht voor uw bloedglucose-waarden bij gebruik van Prednison is dus belangrijk. Bij mensen met diabetes kan de behoefte aan insuline met 50% toenemen. Dit betekent dat in veel gevallen de medicatie, zoals insuline en tabletten, zal moeten worden verhoogd. 

Heeft u diabetes? Vraag dan altijd of een medicijn Prednison bevat en geef aan dat u diabetes heeft, zodat u niet voor verrassingen komt te staan. Het gebruik van Prednison kan zeer waardevol zijn bij uw behandeling, maar u moet wel rekening houden met de mogelijke bijwerkingen en in overleg met uw behandelaar deze zoveel mogelijk onder controle proberen te houden.

Waarom neemt de insulinebehoefte toe?

Bij het gebruik van Prednison neemt uw insulinebehoefte toe omdat:

  • uw lever meer glucose afgeeft aan uw bloed; 
  • uw lichaamscellen minder glucose opnemen;
  • u zal aankomen in lichaamsgewicht (doordat de opbouw en afbraak van vet verandert, u een grotere eetlust krijgt en meer vocht vasthoudt) met insulineresistentie, oftewel een verminderde opname van insuline door het lichaam, als gevolg;  
  • uw lichaam mogelijk minder insuline afgeeft (een duidelijke reden is hiervoor nog niet bekend).

Bij het gebruik van Prednison bij diabetes is het dus van belang de bloedglucosewaarden altijd extra goed te controleren. Zelfcontrole en eventueel aanpassing van de insulinedosering is vaak noodzakelijk. Verandering in de dosering van tabletten of insuline kan er echter ook voor zorgen dat uw bloedglucosewaarden juist weer te laag worden.

Andere bijwerkingen

Naast de invloed van Prednison op de bloedglucosewaarden, zijn er andere bijwerkingen mogelijk. Dit hangt vaak wel samen met de hoeveelheid Prednison en de periode waarin het gebruikt wordt. 

Voorbeelden van mogelijk bijwerkingen zijn:

  • dikker worden van gezicht en romp, veroorzaakt door een andere verdeling van het lichaamsvet;
  • gewichtstoename, doordat het lichaam vocht vasthoudt en uw eetlust groter wordt;
  • maagklachten, door een toename van maagzuurproductie; 
  • verminderde weerstand tegen infecties, doordat de werkzaamheid van de witte bloedlichaampjes die voor uw afweer zorgen minder wordt; 
  • een dunner wordende huid;
  • stemmingsveranderingen;
  • een vertraagde wondgenezing;
  • botontkalking.

Plaatselijke toepassing van Prednison

Bij plaatselijke toepassingen van Prednison wordt vaak niet gedacht aan mogelijke effecten op de bloedglucosewaarden. Zo kan ook plaatselijke toepassing van Prednison al van invloed zijn.  

Voorbeelden van plaatselijke behandelingen zijn:

  • injecties in gewrichten (bijvoorbeeld in schouder, elleboog of knie);
  • gebruik van oor- en oogdruppels;
  • gebruik van een neusspray;
  • gebruik van inhalatie medicijnen;
  • gebruik van een huidzalf.

Het gebruik van Prednison stoppen of verminderen

Door het gebruik van Prednison gaan uw bijnieren minder bijnierschorshormonen aanmaken dan vóór het gebruik van het medicijn. Bij langdurig gebruik van Prednison mag u de behandeling daarom nooit acuut stoppen of de dosering verminderen zonder overleg met uw behandelaar. Plotseling stoppen kan klachten van o.a. misselijkheid en braken veroorzaken. Uw behandelaar zal de dosis altijd verminderen volgens een afbouwend schema. Alleen bij een ‘stootkuur’ Prednison kan zonder problemen direct worden gestopt. Een dergelijke kuur is namelijk van korte duur, waardoor direct stoppen geen klachten van ontwenning (zoals koorts, spierpijn) zal geven. Uw behandelaar zal bepalen of en wanneer u een behandeling met Prednison kunt stoppen of de dosering kunt verminderen.