Diabetes& Beweging

Bewegen

Bewegen, oftewel lichamelijke inspanning heeft een positieve invloed op de algemene conditie en gezondheid van iedereen. Het is gebleken dat lichamelijke inspanning (met matige intensiteit) al zeer positief kan werken.

Afhankelijk van het soort beweging, moet u zich meer of juist minder inspannen:

  • Met lichamelijke inspanning bedoelen we het lichamelijk actief bezig zijn, bijvoorbeeld: in de tuin werken, huis-houdelijk werk en boodschappen doen.
  • Met sport bedoelen we het intensief lichamelijk bezig zijn, bijvoorbeeld wandelen, fietsen, hardlopen, tennissen en zwemmen.

Lichamelijke inspanning heeft vaak een gunstige invloed op:

  • het voorkomen of uitstellen van (late) complicaties die kunnen ontstaan ten gevolge van diabetes;
  • uw lichaamsgewicht;
  • het vetpercentage in uw lichaam;
  • een betere opname van insuline door uw lichaam;
  • uw bloeddruk;
  • (vermindering van) het risico op hart- en vaatziekten;
  • (verbetering van) de vetten in uw bloed, zoals bijvoorbeeld cholesterol;
  • de dichtheid van uw botten;
  • uw stemming

Mensen met een ongezonde levensstijl en/of mensen die erfelijke aanleg hebben, hebben een grotere kans op het krijgen van diabetes type 2.

Hypoglycaemie

Bij de meeste mensen met diabetes daalt de bloedglucose bij lichamelijke inspanning. Dit komt doordat het lichaam meer glucose verbruikt en de lichaamscellen gevoeliger worden voor insuline. Hierdoor bestaat de kans op het krijgen van een hypoglycaemie (een te lage bloedglucose). Dit is te herkennen aan:

  • bleekheid:
  • overmatig transpireren;
  • beven;
  • hartkloppingen;
  • duizeligheid;
  • wazig zien;
  • plotselinge vermoeidheid;
  • plotselinge honger;
  • tintelingen in tong of lippen;
  • hoofdpijn;
  • wisselende stemmingen;
  • verwardheid en concentratieverlies;

Zorg dat u bij lichamelijke inspanning altijd iets bij u heeft dat snelwerkende koolhydraten bevat (bijvoorbeeld een sportdrank of druivensuiker), zodat u bij hypoklachten direct kunt handelen. Gebruik in geval van een hypo geen suikerklontjes; de reden hiervoor is dat het te lang duurt voordat deze werken.

Effect van lichamelijke inspanning

Na het sporten willen de spiercellen en de lever de glucosevoorraad aanvullen. In de eerste twee uur na de inspanning gebruikt het lichaam daarvoor flink wat glucose. Dat kan alleen als er nog genoeg glucose in het lichaam aanwezig is. Daarom is altijd het advies om na het sporten koolhydraten, zoals een boterham, te eten om dit proces te ondersteunen.

Bij intensieve en/of langdurige lichamelijke inspanning kan het bloedglucoseverlagende effect wel 24 tot 48 uur aanhouden. Houd hier rekening mee!

Het kan verstandig zijn uw medesporters in te lichten over wat zij moeten doen in geval van een hypo. Draag tijdens de sportbeoefening in elk geval altijd iets bij u waaruit blijkt dat u diabetes heeft (bijvoorbeeld een SOS kaartje of een medaillon met daarop uw medische gegevens).

 

 

Kans op het krijgen van een hypoglycaemie bij lichamelijke inspanning:

Diabetes type 2 met alleen een voedingsadvies (dieet):
Zeer kleine kans op het krijgen van een hypo bij lichamelijke inspanning.

Diabetes type 2 met alleen tabletgebruik:
Sommige medicijnen kunnen bij lichamelijke inspanning leiden tot een hypo. Uw behandelaar kan u vertellen of uw medi-cijnen in deze categorie vallen.

Diabetes type 2 met insulinegebruik:
Lichamelijke inspanning maakt uw lichaam gevoeliger voor insuline. Er zijn verschillende mogelijkheden om een te lage bloedglucosewaarde te voorkomen, zoals bijvoorbeeld het aanpassen van uw insulinedosis. Deze aanpassing is echter afhankelijk van uw lichamelijke conditie en de duur en intensiteit van de lichamelijke inspanning, dus erg persoonlijk. Vraag uw behandelaar u hierbij te adviseren.

Vooraf meten van de bloedglucosewaarden:

Meet voor de lichamelijke inspanning uw bloedglucose. Is deze aan de lage kant, eet of drink dan iets waar koolhydraten (bijvoorbeeld een boterham of een glas vruchtensap) in zitten. Bij langdurende en/of intensieve lichamelijke inspanning kan het verstandig zijn uw bloedglucose halverwege te controleren.

Bij een te hoge bloedglucose (deze waarde is voor iedereen verschillend, maar ligt gemiddeld rond de 15 mmol/L) kunt u intensieve lichamelijke inspanning beter vermijden. Een te hoge bloedglucose wil namelijk zeggen dat er te weinig insuline aanwezig is in het lichaam. Bij het sporten is er sprake van een hogere vetverbranding waarvoor insuline noodzakelijk is. Daardoor bestaat de kans dat de bloedglucose nog meer gaat stijgen. Wacht daarom met de lichamelijke inspanning totdat de bloedglucose genormaliseerd is.

Lichamelijke inspanning bij diabetes wordt afgeraden bij:

  • een slechte instelling van de diabetes. Bijvoorbeeld een hoog HbA1c (gemiddelde bloedglucose van de laatste drie maanden) of zeer wisselende bloedglucosewaarden;
  • ernstige hart-/vaatafwijkingen;
  • een onbehandelde hoge bloeddruk;
  • een onbehandelde diabetische retinopathie (oogcomplicatie ten gevolge van diabetes);
  • een wisselende te lage bloeddruk ten gevolge van neuropathie (zenuwcomplicatie ten gevolge van diabetes);
  • veel hypoglycemies of een hypo-unawareness (het niet aan voelen komen van een te lage bloedglucosewaarde).

Deze lijst is een globale opsomming van mogelijkheden. Het kan dus zijn dat in individuele gevallen hiervan afwijken. Overleg altijd met uw behandelaar. Deze kan op basis van uw complicatie(s) adviseren wat de meest geschikte bewegingsvorm voor u is.

Beweeg iedere dag minimaal een half uur

Lichamelijke inspanning hoeft geen topsport te zijn. Het zorgt ervoor dat u zich fitter voelt en u er positieve energie van krijgt, waardoor u lekkerder in uw vel zit. Daarbij komt dat het een positief effect kan hebben op uw diabetes(-behandeling) en het eventuele (latere) diabetescomplicaties kan uitstellen of voorkomen. Voor voldoende beweging hoeft u niet naar de sportschool, u kunt dit ook prima thuis doen. Het maakt niet uit welke vorm u kiest. Het belangrijkste is dat u iedere dag minimaal een half uur beweegt, dat is beter dan één keer per week twee uur achter elkaar.